გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროში მეტყევის დღე აღინიშნა
გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა 9 ოქტომბერს მეტყევეებს პროფესიული დღე მიულოცა და ტყის დაცვისა და მდგრადი მართვის საქმეში მათი ყოველდღიური შრომისა და პროფესიული საქმიანობის მნიშვნელობაზე ისაუბრა.
„საქართველოში სატყეო რეფორმა 2013 წლიდან მიმდინარეობს და მისი მთავარი მიზანი საქართველოს ტყეების მდგრადი მართვა, აღდგენა და ბიომრავალფეროვნების შენარჩუნებაა. მეამაყება, რომ თქვენთან ერთად საფუძველი ჩავუყარეთ უპრეცედენტო და ყოვლისმომცველ ცვლილებებს, რომელთა მსგავსი საქართველოს ისტორიაში არ ყოფილა. ეს არის საქმე არა მხოლოდ ტყის, არამედ ჩვენი საზოგადოების და ქვეყნის მომავლისთვის. ამ მიზნის მიღწევა შეუძლებელია იმ ადამიანების გარეშე, რომლებიც ყოველდღიურად ზრუნავენ საქართველოს ტყეებზე - ტყის მცველების, მეტყევეების, სპეციალისტებისა და მეცნიერების. მოხარული ვარ, რომ ამ განსაკუთრებულ დღეს შესაძლებლობა მაქვს, დავაჯილდოვო ტყის სფეროში დასაქმებული ადამიანები, რომლებმაც მნიშვნელოვანი პროფესიული წვლილი შეიტანეს ჩვენი ქვეყნის სატყეო სფეროს განვითარებაში.
თქვენი სახით ტყეს საიმედო პატრონი ჰყავს, ხოლო თქვენ, სამინისტროს სახით, ღირსეული პარტნიორი და ქომაგი“, - აღნიშნა გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა დავით სონღულაშვილმა.
წლების განმავლობაში ტყის სექტორში წარმატებული საქმიანობისთვის, ეროვნული სატყეო სააგენტოს, დაცული ტერიტორიების სააგენტოს, გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტისა და აჭარის ა/რ სატყეო სააგენტოს წარმომადგენლებს სამკერდე ნიშნები და ფულადი ჯილდოები გადაეცათ. ღონისძიებაზე ასევე დაჯილდოვდნენ სატყეო დარგში მოღვაწე სამეცნიერო და აკადემიური წრეების წარმომადგენლები.
ტყის დაცვისა და სატყეო სექტორის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიიდან დამსახურებული მეტყევის წოდება მიენიჭა აკადემიკოს გიორგი გაგოშიძეს. საპატიო მეტყევის სამკერდე ნიშნით დაჯილდოვდა აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე.
10 ოქტომბერს საქართველოში მეტყევის პროფესიული დღე აღინიშნება. მეტყევეები ქვეყნის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ბუნებრივ სიმდიდრეს — ტყეს — იცავენ, რაც ამ პროფესიის განსაკუთრებულ პასუხისმგებლობასა და მნიშვნელობას განაპირობებს.
მეტყევის პროფესიის პოპულარიზაციისა და სატყეო დარგის მნიშვნელობის ხაზგასმის მიზნით, საქართველოში მეტყევის პროფესიული დღე 1999 წლიდან აღინიშნება. მიმდინარე წლის 9 ოქტომბერს საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის სხდომათა დარბაზში, აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების ორგანიზებით, მეტყევის დღისადმი მიძღვნილი თემატური სხდომა გაიმართა.
სხდომას ესწრებოდნენ აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების წევრები: განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი, აკადემიკოსი ლაშა დოლიძე; აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, ვ. გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი, სატყეო საქმის დოქტორი გიორგი ქავთარაძე; საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის აგრარული მეცნიერებებისა და ქიმიური ტექნოლოგიების ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი, სოფლის მეურნეობის დოქტორი ზვიად ტიგინაშვილი; აგრეთვე, ამავე ფაკულტეტის IV კურსის სტუდენტები.
სხდომა გახსნა აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანმა, აკადემიკოსმა ლაშა დოლიძემ. მან დამსწრე საზოგადოებას მოკლედ მიმართა და მეტყევის პროფესიული დღე მიულოცა. შემდეგ სიტყვა გადასცა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის აგრარული მეცნიერებებისა და ქიმიური ტექნოლოგიების ფაკულტეტის ასოცირებულ პროფესორს, სოფლის მეურნეობის დოქტორ ზვიად ტიგინაშვილს, რომელმაც წარმოადგინა მოხსენება თემაზე: „ქართული მუხის ტყის ტიპოლოგიური მრავალფეროვნება შიდა ქართლის რეგიონში“.
მომხსენებელმა აღნიშნა, რომ ტყის ტიპოლოგიური შესწავლა აუცილებელია ტყის ეკოსისტემის სრულყოფილად შესაფასებლად. ერთი და იმავე დომინანტი სახეობით — მოცემულ შემთხვევაში, ქართული მუხით — წარმოდგენილი ტყეები შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს ერთმანეთისგან სახეობრივი შემადგენლობით, კორომის სტრუქტურითა და სიხშირით, ქვეტყის განვითარებით, ბალახოვანი საფარის შემადგენლობით, ნიადაგური პირობებით, ტაქსაციური მაჩვენებლებითა და სხვა მახასიათებლებით.
ამ განსხვავებების გამოვლენა საშუალებას იძლევა, უფრო ზუსტად შეფასდეს ტყის ეკოლოგიური თავისებურებები და განისაზღვროს, თუ როგორ მოქმედებს კონკრეტული ადგილსამყოფელის პირობები მუხნარების ჩამოყალიბებასა და განვითარებაზე.
კვლევის ფარგლებში საველე მასალა შეგროვდა ხაშურის მუნიციპალიტეტის ექვს სატყეო უბანში: ალის, ცედანის, ჩორჩანის, ხაშურის, ზღუდერისა და სურამის სატყეო უბნებში. შესწავლილი იქნა 11 სანიმუშო ფართობი. მათი აღწერისას გათვალისწინებული იყო რელიეფი, ფერდობის დახრილობა და ექსპოზიცია, ზღვის დონიდან სიმაღლე, ნიადაგური პირობები, კორომის შემადგენლობა და სტრუქტურა, ქვეტყე, ცოცხალი საფარი და ძირითადი ტაქსაციური მაჩვენებლები.
მიღებული მასალების საფუძველზე მუხნარების ტიპები სამ ძირითად ეკოლოგიურ ჯგუფად დაჯგუფდა: ქსეროფილურ, ჰემიქსეროფილურ და მეზოფილურ ტიპებად. ეს დაჯგუფება ასახავს შესწავლილ ტერიტორიაზე ადგილსამყოფელის ეკოლოგიური პირობებისა და ტყის მცენარეული საფარის თავისებურებებს.
მოხსენებაში განხილული იყო აგრეთვე ძირითადი, ანუ პირველადი, ტყის ტიპებისა და წარმოებული, მეორეული ან სახეცვლილი ტყის ტიპების გამიჯვნის საკითხი. კვლევის შედეგების მიხედვით, მუხნარების თანამედროვე მდგომარეობასა და სტრუქტურაზე გავლენას ახდენს როგორც ბუნებრივი გარემო პირობები, ისე სხვადასხვა ბუნებრივი და ანთროპოგენური ფაქტორი. შესაბამისად, ტყის შეფასებისას მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ დომინანტი სახეობის განსაზღვრა, არამედ იმ ეკოლოგიური პირობებისა და განვითარების თავისებურებების გათვალისწინებაც, რომლებმაც კონკრეტული ტყის ტიპის ჩამოყალიბება განაპირობა.
მუხის ტყეების ტიპოლოგიური შესწავლა განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს ტყის მდგრადი მართვის თანამედროვე მიდგომების პირობებში. ტყის რესურსების ეფექტიანი მართვა მოითხოვს მათი მდგომარეობის, ეკოლოგიური თავისებურებებისა და განვითარების პოტენციალის სრულყოფილ შეფასებას. ამ თვალსაზრისით, ტიპოლოგიური კვლევები ავსებს ტყის ინვენტარიზაციისა და ტაქსაციის მონაცემებს და ხელს უწყობს მათ ეკოლოგიურ ინტერპრეტაციას.
ზ. ტიგინაშვილმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ტყის ტიპების გამოვლენა და მათი ადგილსამყოფელის პირობებთან დაკავშირება მნიშვნელოვანია ტყის მდგომარეობის შეფასების, ბუნებრივი განახლების პროცესებზე დაკვირვების, ტყის აღდგენის ღონისძიებების დაგეგმვისა და გრძელვადიანი მონიტორინგისათვის. ერთი და იმავე დომინანტი სახეობით წარმოდგენილი კორომების მართვისას შესაძლოა განსხვავებული მიდგომების გამოყენება გახდეს საჭირო, რადგან მათი ეკოლოგიური პირობები, სტრუქტურა და განახლების პოტენციალი ყოველთვის იდენტური არ არის.
ტიპოლოგიური მონაცემების გამოყენება საფუძველს ქმნის ტყის ეკოლოგიური მდგომარეობის დროში შესადარებლადაც. განმეორებითი დაკვირვებები შესაძლებელს გახდის შეფასდეს, როგორ იცვლება კორომის შემადგენლობა, ქვეტყე, ბალახოვანი საფარი და სხვა მახასიათებლები ბუნებრივი პროცესებისა თუ გარემოზე მოქმედი ფაქტორების გავლენით.
ამასთან, კვლევის შედეგების შიდა ქართლის მთელ რეგიონზე განზოგადება დამატებითი საველე კვლევების გარეშე მიზანშეწონილი არ არის. წარმოდგენილი მასალა უშუალოდ ხაშურის მუნიციპალიტეტში შესწავლილ მუხნარებს ეხება. შესაბამისად, რეგიონული სურათის სრულყოფილად წარმოსაჩენად მიზანშეწონილია კვლევის გაგრძელება შიდა ქართლის სხვა ტყიან ტერიტორიებზეც, მათ შორის თეძამის, ტანასა და ძამის ხეობებში.
მოხსენების მთავარი გზავნილი იყო, რომ ტყის მდგრადი მართვისთვის აუცილებელია არა მხოლოდ მისი შემადგენლობისა და მარაგის აღრიცხვა, არამედ ეკოლოგიური თავისებურებებისა და განვითარების კანონზომიერებების გააზრებაც. სწორედ ამგვარი მიდგომა ქმნის საფუძველს ტყის რესურსების გონივრული მართვის, მათი ბუნებრივი პოტენციალის შენარჩუნებისა და მომავალი თაობებისთვის ტყის ეკოსისტემების მდგრადობის უზრუნველსაყოფად.
მოხსენების დასასრულს გაიმართა დისკუსია, რომელშიც აქტიურად ჩაებნენ როგორც მეცნიერები, ასევე სტუდენტებიც.
სხდომა შეაჯამა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის გარემოს დაცვისა და სატყეო საქმის მეცნიერებათა განყოფილების აკადემიკოს-მდივანმა, აკადემიკოსმა ლაშა დოლიძემ. მან მადლობა გადაუხადა მომხსენებელსა და დამსწრე საზოგადოებას მობრძანებისთვის და აღნიშნა, რომ მსგავსი შეხვედრები ხელს უწყობს საქართველოს ბიოლოგიურ მრავალფეროვნებასთან დაკავშირებული აქტუალური საკითხების განხილვასა და მათი გადაჭრის გზების დასახვას.